HOOFDSTUK 8

Balk D

op een tijdbalk waarop geplaceerde schedels

uit hominidenpopulaties

*

de hedendaagse mensenpopulaties in hun

historische staten en hun futuriteit

 PALEONTOLOGISCH PRACTICUM

 HET VERSTREKKEN EN GEBRUIKEN VAN EEN TIJDBALK MET POSITIONERING VAN DE DOOR DE PALEONTOLOGEN GEBORGEN FOSSIELE SCHEDELS VAN DE HOMOPOPULATIES ANNO 2004, ALS BIJDRAGE AAN HET CAPABEL WORDEN VAN DE ADOLESCENTEN TOT HET DOORZIEN VAN DE STAAT ANNO 2004

VAN DIE MENSENPOPULATIES

 HET DEELNEMEN AAN OPGRAVINGEN EN

STUDIE VAN HET OPGEGRAVENE

Hoofdstuk 8, het derde een theoretisch blok

De ankergrond van het denken over de mens ligt in de wetenschap van de paleontologie.

Gelijk met hoofdstuk 3 is tijdbalk D, de balk van de rechtoplopende chimpansees (toekomstige mensen), aan de orde. De grote betekenis van deze balk is dat de schedels uit de voorbije tijden, die sinds Dubois (1891) verzameld konden worden, gefotografeerd en op ware grootte afgebeeld in Johanson & Edgar (1996), een indrukwekkende beeld geven van de staten waarin de menspopulaties in het verleden verkeerd hebben, en gebruikt kunnen worden om de continuďteit-van-bestaan van de hedendaagse mensenpopulaties zichtbaar te maken.Deze balk toont ca 140 schedels. Op basis van die schedels worden de populaties in lijnen  aangegeven. Met behulp van deze balk is de hedendaagse paleontologische discussie te volgen. De momenten van evolutionaire verandering zijn gemakkelijk aanwijsbaar (hominisatie), de mogelijke verbindingen met latere populaties, de uitwijking van bepaalde populaties naar ander continenten en de mogelijke terugkeer van enkele of vele van hen naar Afrika, de dichtheid van onderscheidbare populaties gedurende de laatste miljoen jaren, de complexheid van de populatie-situatie sinds 200.000 jaar. De mogelijke toekomst van de mensenpopulaties kan uit het voorgaande afgeleid worden.

Een groot inzicht voor de adolescenten zal zijn dat de realisatie van het eigen leven een reële schakel vormt in het almaardoorbestaan van de eigen populatie.

Inleiding op Balk D

Er zijn in het kader van deze studie zes lineaire tijdbalken ontwikkeld, elk met een dwarslengte van circa zes meter. Het formaat is zodanig dat de papierstrook opgehangen kan worden in een leslokaal van gebruikelijke afmetingen. Dit in volle lengte ophangen is van belang, omdat daarmee de betreffende miljoenjarige periode onverkort (niet-logaritmisch 'verkort') overzien kan worden. In hoofdstuk 3 is de historiciteit van de chimpanseepopulaties in hun hedendaagse staat (anno 2004) besproken. De opeenvolgende staten in de loop van de laatste tachtig miljoen jaren passeren de revue. Dit is noodzakelijk om de adolescenten een beeld te geven van wat historisch mensenbestaan inhoudt.

Vooral ook is beschreven hoe lijfveranderingen, wat de mensenpopulaties betreft, vooral gelegen is in het bevestigen van de competentie om in intellectuele vrijheid samen het sociale leven gestalte te geven en daarmee is de greep op de zelfrealisatie binnen minder op de toegevallen omgeving met haar karakteristieken te behouden. Mensenpopulaties werden intellectueel sterker (Vgl. Ricard Alexanders studie). De schets in hoofdstuk 3 'De historiciteit van de hedendaagse staat van de drie soorten chimpanseepopulaties anno 2004’ behoeft een overzicht van de tijd waarin, in bepaalde opzichten, lijfveranderingen plaatsvonden. In die behoefte wordt voorzien door het verschaffen van de paleontologische tijdbalk in dit hoofdstuk 8. Een tweede belang van het beschikken over de paleontologische tijdbalk is het verkrijgen van greep op de eigen eigenheid als zijnde een historische. Het vak geschiedenis beoogt de adolescenten greep te geven op de historische wording van de mentale inhoud van de mensenpopulaties waartoe zij behoren.

De paleontologische tijdbalk concretiseert de achter ons liggende bestaansperiode. Paleontologen verzamelen skeletresten en artefacten van de populaties in hun vroegere tijd. De schedels bevinden zich in de kluizen van de musea van de naties op wier grond de vondsten gedaan zijn. Donald Johanson en Blake Edgar hebben die schedels op ware grootte laten fotograferen door David Brill en in boekvorm uitgegeven. Het is dit belangrijke foto- en tekstboek waarover de adolescenten in hun schoolbibliotheek moeten kunnen beschikken. Op tijdbalk D zijn de schedels gepositioneerd. Ze staan als ovalen genoteerd en fungeren als getuigen van het bestaan van de populaties in die vroegere tijden. De reeks van schedels en andere lichaamsbotten gaat door tot ver in de primatenjaren. Door het vinden van gefossiliseerde botten is het de paleontologen mogelijk geworden de wordingsweg te schetsen over de laatste tachtig miljoen jaar. In deze studie hou ik het bij de laatste vier miljoen jaren. De aantekeningen op de balk zijn in meerderheid overgenomen uit het genoemde boek van Johanson en Edgar, maar ook uit tal van andere publicaties. Hiermee wordt benadrukt dat wat mensenpopulaties weten over zichzelf, gebaseerd is op natuurwetenschappelijke inspanningen en op min of meer scherpzinnige interpretaties van de context waarbinnen de vondsten gedaan zijn. De geologie levert een belangrijke bijdrage aan de biologie bij het reconstrueren van beelden van de klimatologische en de omgevingsomstandigheden waarin de populaties vroeger zichzelf realiseerden. Het is van belang dat adolescenten een gevulde voorstelling hebben van de wetenschappelijke inspanningen om de ware identiteit van de gevonden fossielen, binnen de context van animale en vegetatieve resten, te achterhalen. Omstreeks 1580 verdedigt Bernard Palissy, tegenover een groep hevig verontwaardigde geleerden van de Sorbonne, dat fossielen geen speling van de natuur zijn. In 1616 publiceert Fabio Colonna een verhandeling waarin hij uitlegt dat 'versteende tongen' feitelijk haaientanden zijn. De paleontologie is dus circa vierhonderd jaar oud. Op balk D is zichtbaar waar gedurende de laatste vier miljoen jaren, de tijd van de op twee benen lopende chimpanseepopulaties (deels ónze huidige populaties in hun vroegere bestaan), hun leven geleefd hebben. Nadenken over wat mensenpopulaties historisch zijn, behoeft dit concrete tijdpad. Daarbij zouden de schedels door elke adolescent in eigen handen genomen moeten worden. Ik herhaal mijn opmerkingen uit Hoofdstuk 3. Zonder de balk op tafel is het voor adolescenten onmogelijk om het gestelde in paleontologische publicaties 'te plaatsen'.

Clik hier om het hele hoodstuk te lezen

Deel III